Մեղավոր կարոտ

Շան մի դատարկ բույն, անխնամ մարգեր,

փակ պատուհաններ ու կողպված մի դուռ,

կովի բառաչին կարոտող մի գոմ,

 բերքահավաքին սպասող նկուղ:

Մի անլուր թախիծ քո պատերիդ մեջ,

անարցունք մի լաց մաշված քո շեմին,

անհույս սպասում ու ու մի կանչող երգ

էլ ծուխ չտեսնող քո ծխնելույզից:

Կտրիդ աղավնին կարոտը կտցել

վերադարձիս երգն է անվերջ երգում

ու քեզ մոտ բերող ուղին է հյուսում

իմ ճամփաների ոլորաններում;

Ինձ լսեք, երբ լուռ եմ

Ստիպված եմ լռել հաճախ.

Եվ լռում եմ ես տխրելիս,

 Ցնծալիս կամ արտասվելիս,

Սերելուց կամ կարոտելիս:

Եվ երբ ուզում եմ ասել ինչ-որ բան,

փնտրում եմ բառեր, իսկ նրանք…չկան:

Բառերը բարդ են, ասված, կրկնված

արժեզուրկ եղած և մաշված այնքան,

որ ասելիքս չի տեղավորվում

արդեն հորինված և ոչ մի բառում...

իսկ ասելիքս այնքա՜ն շատ է պարզ,

որ ստիված եմ ես լռել հաճախ

 ու թողնել, որ դու ասելիքս ըզգաս…

14.04.2013թ.

Կարոտի զգայարան

Երբ ինձ  հարցնես՝

թե գարունը ի՞նչ գույն ունի,

ի՞նչ բույր ունեն ծաղիկները,

և ի՞նչ ձայնով են դայլայլում թռչունները,

ես կլռեմ մի ակնթարթ

և կփակեմ իմ աչքերը, ականջները,

հնարավոր բոլոր “զգայարանները”,

ու կհիշեմ գարունները իմ ապրված,

գարուններիս ծաղիկները սարում բացված

և մեր բակի ճնճղուկի դայլայլն անուշ

ու քեզ կասեմ,

որ գարունը, ծաղիկները, թռչունները

կարոտի գույն, կարոտի բույր,

կարոտի ձայն ունեն միայն:

Գուցե լռես

և էլ ոչինչ չհարցնես.

դու հասկանաս, որ

ես ունեմ միմիայն մի զգայարան,

որը կարոտ անունն ունի..

14.04.2013թ.

Որ չթարգմանվես

                                                        Ինձ մի' թարգմանիր, ես թարգմանվելուց  շատ եմ վախենում:

                                                                                                                              Ս.Սիփանուհի                           

Ու մնացինք մենք անծանոթ,

Ես` քո կյանքում,

Դու` իմ կյանքին,

Ուղիկներս եղան տարբեր

Բայց  խաչվում են նորի՜ց,

Կրկի՜ն…

և երբ քեզ եմ տեսնում ճամփիս,

ես թեքում քեմ քայլս անհաշտ,

որ ավելին չճանաչեմ,

որ ինձ մնաս դու անճանաչ…
                                                                                                                         13.04.2013թ.

Պատուհանից այն կողմ

Պատուհանից այն կողմ,

Ինչ-որ մի տեղ այլ քաղաքում

Դու ես:

Ինչ-որ մեկը քո շունչն է զգում,

Ինչ-որ մեկը փարվում է քեզ,

Ինչ-որ մեկին գրկում ես դու:

Պատուհանից այս կողմ,

Այս հին տան մեջ այս քաղաքում

Ես եմ:

Թիկունքիս դատարկությունն է շնչում,

Մենությունը փարվում է ինձ,

Ես հորինված քո պատկերն եմ գրկում:

Ինչ-որ մի օր

Ինչ-որ մի տեղ ծանոթ վայրում

Կհանդիպենք էլի՝

Պատահական,

Անսպասելի,

Անհրաժեշտաբար,

Ինչ-որ ձևով կանխորոշված:

Ու կժպտամ շա՜տ հարազատ,

Դու կժպտաս օտարոտի;

Կզրուցենք անկարևոր մեկի  մասին,

Կզրուցենք անկարևոր մի նյութի շուրջ,

Հրաժեշտ կտաս,

Կհեռանաս՝

Չասված թողած կարևոր խոսքեր բազում,

Մտքումս անվերջ կրկնվելուց

Մաշվա՜ծ խոսքեր,

Մտքում անվերջ կրկնվելիք

Չբարձրաձայնած անթիվ հարցեր:

Պատուհանից այն կողմ,

Ինչ-որ մի տեղ այլ քաղաքում

Ինչ-որ մեկը երազանքիս բույրն է շնչում,

Ինչ-որ մեկը զգում է քեզ,

Ինչ-որ մեկը չասված բառերս է գողանում…

22.07.2012թ.

ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈւԹՅՈւՆ

Հանկարծ հասկանում է, որ ոչինչ չի կորցրել ու չի գտել ոչինչ,

Կամ ավելի պարզ ասած ամեն գտած ու կորցրած տվել է մեկ բան միայն.

Օգնել է գտնելու ինքն իրեն:

Ու շնորհակալ է իր կորցրածին,

Նույնչափ, որչափ  որ շնորհակալ է իր գտածին:

Հ.Գ. Շնորհակալություն`ամենավերջնական զգացողությունը, որ պիտի լինի մարդու կյանքում

ԱՆԷՈւԹՅՈւՆ

Անձայն
Անբառ
Խոսքեր չկան
և ականջներդ պետք չեն քեզ
Պատկեր չկա
Աչքերդ ավելորդություն են դարձել
Տես ու լսիր սրտով հիմա
Մի գուշակիր
Զգա միայն

Անվերնագիր

Թվում էր, թե արդեն վաղուց
Քո անունը լսելուն պես հոգիս ճեղքող
Հուժկու կայծակը այն ահեղ
Հաղթահարել եմ հրաշքով:

Այնինչ պարզվեց
Ընդամենը առժամանակ
Քո անունը չէին տվել ներկայությամբ իմ կենսալի
(կամ էլ անկյանք)
Որ խնայեն լոկ ժպիտս
(կամ էլ գուցե կյանքս չապրած)

10.12.2012թ.

Կիսատություն

Կիսատ հույսեր են,
Կես երազանք է,
Ներկաս էլ կիսվել՝
Անցյալ է դառնում:

Կիսատ մտքեր են,
Կես հառաչանք է,
Ինքս ինձ կիսել՝
Ինձ եմ որոնում:

Կիսատ ծիծաղ է,
Կիսատ թախիծ է,
Կեսերից փախչում
Չեմ ամբողջանում...

11.09.12թ.

ԵՍ ԱՅՆՔԱ՜Ն ՄԱՐԴ ԵՄ

Հաճախ ինձանից ես ամաչում եմ,

Երբեմն ինձանով հպարտանում եմ,

Մեկ ինձ ատում եմ, մեկ ինձ սիրում եմ,

Մեկ՝ հիասթափվում, մեկ՝ հավատում եմ:

Այսօր ես բարի, այսօր արդար եմ,

Վաղը գուցե չար ու խելագար եմ,

Այսօր կաթիլից փոթորկվող հուն եմ,

Վաղը ցամաքող լիճ ու աղբյուր եմ:

Այսօր թռչուն եմ, վաղը գազան եմ,

Աստված-սատանա սահմանագծում

Իր տեղը փնտրող մոլորված ծառ եմ՝

Որչափ գետնի տակ, նույնչափ վրան եմ:

Գուցե և պարզ եմ, գուցե և բարդ եմ,

Հստակ է մի բան՝ ես այնքա՜ն մարդ եմ…

ԱՊԱՇԽԱՐԱՆՔ

Սի՛րտ իմ, ես այսօր
Փրկելու եմ քեզ,
Ազատելու եմ ցավերից մոլոր,
Հույս-խաբկանքների դավերից բոլոր,
Որ դառնաս ազատ,
Ինձ փորձես ներել
Դեպի քեզ հոսող արցունքի համար,
Իմ անհույս սիրո հույսն հորինելու,
Այդ հորինվածքի հավատիս համար:

Տանջել եմ քեզ շատ,
Ու տանջվել քեզ հետ,
Այժմ պիտ փորձենք մենք ներել իրար,
Ու չգտածը կորցնելու համար
Պիտի չափսոսանք:
Այս պահից արդեն ես քո՛նն եմ, սի՛րտ իմ,
Եվ՝ մնաս բարով, իմ մոլորյա՛լ սեր...

30.03.2012թ.
                                         

Կարոտս փնտրում է

Քո գետերի մեջ թաթախվեց մանկությունս

Ու սարերիդ լանջին վազեց խենթ ու խելառ,

Արտույտներիդ երգով սնվեց էությունս

Ու ծաղկունքիդ անուշ բույրով հոգեպարար :

Քո  ձյուների հալոցքի հետ ընկերացա,

Ու քո աշնան քամիների հետ սուրացի

Ամառներիդ արևներով ես ջերմացա

Ու գարունքիդ գիշերներում երազեցի :

***

Եվ  հիմա ասֆալտե իմ ճամփին

Քո սար ու ձորերն եմ փնտրում,

Փնտրում եմ քո լուսե անդորրը

Այս հեռու քաղաքի ժխորում:

Խենթ  շողերն եմ փնտրում արևիդ

Ձյունոտ մայթերին ցուրտ ձմռան,

Ու շենքերի անվերջ շարանում

Տանիքը հարազատ իմ տան: 

Գուցե ինձ հիշեն

Գուցե  ինձ  հիշեն

Եվ  կամ   մոռանան.

Դա  կարևոր  չէ :

Այն  գիտակցումն  է 

Ինձ   լոկ  կարևոր,

Որ  մեկի  համար

Ես  ինչ-որ  մի տեղ

Մի  լույս  եմ վառել

Եվ  կամ  չեմ  թողել

Հանգչի  ճրագը :

Որ  իմ   ժպիտով

Կարողացել   եմ

Ժպիտ  պարգևել,

Եվ  իմ  գոյությամբ

Գեթ  մեկի  համար

Հեքիաթային  եմ

Կյանքը  դարձրել :

Եվ  թող  որ   հիշեն,

Թե  ինձ  հիշելով

Սիրտ  կջերմանա,

Եվ  թող  մոռանան,

Թե  մոռացումով

Կերջանկանան:

Լուսինն ինձ ունկնդիր կամ կանչ որդիական

Մասնատված եմ ես:

Եվ ինչպե՞ս երգեմ,

Երբ հիշողության և ոչ մի ծալքում

Երգ չի մնացել,

Կարոտի կանչերն են

Սոսկ փոթորկվում :

Եվ ինչպե՞ս խնդամ,

Երբ հոգիս արդեն

Ժպտալու ձևն է 

Նույնիսկ մոռացել :

Էլ ինչպե՞ս լռեմ,

Երբ լռությունն ինքը

Խոսք է դարձել

Եվ կանչում է ձեզ

Իր աղմուկ-գոչով:

Գոնե քնելու ճարն իմանայի…

Մի՛ թող սպասեմ

Քեզ չեմ պահի:

Թե որոշել ես հեռանալ՝

Գնա այնպես, 
Կարծես երեկը չի եղել,

Իսկ վաղվադ մեջ էլ չեմ լինի :

Թե կարող ես դու հեռանալ`

Ես կարող եմ համակերպվել:

Գնա անդա՛րձ,

Ոչնչացրու վերադարձիդ հույսերն ամեն,

Որ չսպասեմ քո հետդարձին :

Ու մի՛ շրջվիր՝

Չեմ դիմանա

Սիրտ ու հոգումս կայծակող,

Միտքս բանտող,

Էությունս անէացնող

Քո հայացքին :

Քեզ չեմ փնտրի,

Կարելվույնս կհեռանամ,

Որ ուղիներս չխաչվեն:

Միայն անդա~րձ,անդա~րձ գնա,

Միայն մի~ թող քեզ սպասեմ...

Արժեքներից մեծագույնը կործանվում է...

Ես  չեմ  ուզում  քեզ կորցնել

Սակայն ինչպե՞ս , ինչպե՞ս, ասա',

Մարդ կարող է կորցնել այն,

Ինչ իրենը չի էլ եղել :

Իսկ  ինձ  դու գտար  ձյունածածկ մայթով

Միայնության մեջ  խենթ  թափառելիս

Եվ  թե  կարող  ես` հիշիր  գեթ մի  դեպք,

Երբ  գտածոն է   կորցնում  գտնողին:

Եվ գիտե՞ս՝ ինչն է ցավոտն ամենից.

Այն , որ շնչում եմ նաև առանց քեզ

Ու գուցե սիրեմ իմ կյանքում էլի.

Սերն էլ է դարձել փոխարինելի…

                                                                                                     15.08.2011թ.

Կարոտս

Իմ կարոտը

Անուն ունի,

Իսկ պատկերը

Սրտումս է,

Նաև թաքուն 

Արցունք ունի,

Ու հույս ունի

Իմ կարոտը:

"Եթե"-ներս շատանում են

Եթե ապրել՝
Ապրել ազնիվ, անխաբ կյանքով,
Եթե սիրել՝
Սիրել ուժգին, անմնացորդ,
Եթե ժպտալ,
Ժպտալ այնպես,
Որ դեմքիցդ լույս ճառագի,
Եթե տխրել,
Ապա այնպես,
Որ ժպիտդ ժպտա կրկին:
Եթե փայլել,
Ապա այնպես,
Որ օրեր անց չժանգոտվես,
Եթե խամրել՝
Լոկ այն դեպքում,
Թե արևի հետ բաղդատվես:
Եթե լռել,
Ապա այնպես,
Որ այն խոսքիցդ թանկ լինի,
Եթե խոսել,
Խոսել այնպես,
Որ չասեին՝
Լավ է լռեր...
Եթե քայլել՝ դեպի առաջ,
Եթե նստել՝ քո՛ աթոռին,
Եթե զինվոր՝ մի՛միայն քաջ,
Թե ղեկավար՝ օրինակելին...

Հիշողություն

Հիշողություններն  այցի  եկան  ինձ .

Աչքերիս  առջև  նորից  իմ  տունն  է ,

Ու  դռան  շեմին  պառկած  է  կրկին

Իմ  հավատարիմ  մանկիկն` իմ Շունը :

Մայրս  է  անցնում  լռին  տան  կողքով ,

Վշտից  կծկվել  է  մարմինը  նրա,

Աչքերում  արցունքը  պայքարում  է  լուռ,

Դուրս  է  ժայթքելու  ուր  որ է , ահա :

Հայրս  է  գալիս  փողոցով  դեպ  տուն ,

Ու  համբերատար  տառապանքը  լուռ

Սիգարի  ծխում  բարձրանում  է  վեր ,

Կրկին  կուտակվում  հորս  աչքերում :

Ու լուռ  կարոտն  է  թևածում  կարծես

Հորս  աչքերում , մորս  սրտի  մեջ ,

Եվ  սպասումն  է  անվերջ  փոթորկվում `

Անթև  թռչնի  պես  միշտ  ձգտելով  մեզ :

Հորս  սպասումը , մորս  կարոտը,

Տառապանքները  հյուսվում  են  իրար ,

Գալիս  կուտակվում  անզոր  սրտիս  մեջ

Ու  աչքերիցս  հոսում  են  անձայն :

Խղճում եմ քեզ

            Խղճու~մ  եմ  քեզ , մա´րդ  արարած ,

            Դեռ  մինչև  ե՞րբ  դու  պիտ  ապրես

            Քո  վախի  հետ  գրկախառնված` 

            Դրանով  իսկ  վերածվելով  խեղկատակի,

            Որ  ծռվում   է  ուր  կամենաս...

            Խղճու~մ  եմ  քեզ , մա´րդ  արարած ,

            Դեռ  մինչև  ե՞րբ  դու  պիտ  ապրես

            Քո  ստի  հետ  միահյուսված ,

            Քո  այն  ստի , որ  քեզ  համար

            Վաղուց  արդեն  դարձել  է  ճի~շտ :

            Խղճու~մ  եմ  քեզ , մա´րդ  արարած ,

            Բայց  ավելի ` սարսափում  եմ ,

            Որ  վերածվես  դու  մի  օր  էլ...

            Մարդակերպի ,

            Թե՞ արդեն իսկ վերածվել ես...

            Խղճում եմ ի~նձ...

            Եվ այսուհետ՝ 

            Ուրախանա՞մ , որ  դեռ   մարդ  եմ

            Թե՞ զղջամ , որ  ծնվել  եմ  մարդ…

                                                                                                       23.08.2011թ.